اصول طراحی نمای ساختمان از صفر تا صد

همانطور که گفتیم طراحی نمای ساختمان تاثیر مستقیم در زیبایی و قیمت بنا داشته و نیاز به تجربه، سلیقه و آشنایی با متریال‌های پر کاربرد در نما، اصول طراحی و انواع سبک‌های ساختمان دارد. چه بسا یک ساختمان از لحاظ سازه و پلان داخلی در بهترین شرایط ممکن باشد، اما با یک نمای نامناسب نتوان نظر کارفرما را جلب کرد.

یک مهندس طراح ماهر با به کارگیری و تلفیق مناسب و متعادل انواع مصالح با توجه به بودجه کارفرما و شرایط محیطی بنا، می‌تواند طرح‌های مختلفی در سبک‌های متنوع با توجه به ضوابط شهرداری ارائه دهد.

یکی دیگر از عوامل مهم در طراحی نمای بیرون ساختمان، دقت به نوع کاربری ساختمان است.

برای مثال نمی‌توان از همان طرحی که برای نمای ساختمان مسکونی طراحی شده برای ساختمان تجاری هم استفاده کرد، چرا که در نمای مسکونی اولین و مهم‌ترین نکته در طراحی آن، ایجاد حریم شخصی است، در صورتی که در نمای تجاری بهتر است کاملا برعکس آن عمل کرده و نما به نحوی طراحی شده تا به راحتی داخل ساختمان دیده شود. در ادامه با انواع کاربری‌های یک ساختمان بیشتر آشنا می‌شویم.

انواع کاربری در طراحی نمای ساختمان

از انواع کاربری‌های یک ساختمان که در طراحی نمای آن تاثیر گذار است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱) طراحی نمای مسکونی

در طراحی نمای ساختمان مسکونی دست طراحان باز بوده و آن‌ها می‌توانند از انواع سبک‌های موجود که در ادامه این مقاله به خصوصیات و ویژگی‌هایشان می‌پردازیم، استفاده کنند.

البته خوب است به این نکته توجه داشته باشید که اکثریت مردم به خصوص در ایران، طرفدار طراحی به سبک لوکس و کلاسیک هستند و به همین خاطر غالبا طراحان نما، ساختمان‌های مسکونی را در این سبک طراحی می‌کنند.

۲) طراحی نمای تجاری

یکی از پیچیده‌ترین و سخت‌ترین طراحی‌ها، طراحی نمای تجاری است. در طراحی نمای تجاری شما باید به نکات بسیاری توجه داشته باشید. برای مثال یکی از عوامل مهم در طراحی این نما، جذابیت بصری چه در طرح و چه در رنگ است، تا بتواند باعث جلب توجه بازدیدکنندگان شود.

۳) طراحی نمای اداری

طراحی نمای ساختمان‌های اداری بسیار مشابه با ساختمان‌های مسکونی است، با این تفاوت که می‌توان آن‌ها را به شکلی طراحی کرد تا متناسب با نوع کاربری آن بوده و در نگاه اول کاربری ساختمان برای هر بیننده‌ای مشخص شود.

برای مثال می‌توان برای ساختمان‌هایی که در زمینه‌های آموزشی، بانک، پزشکی و غیره فعالیت دارند، طراحی نما با توجه به زمینه‌ فعالیت آن‌ها انجام داد. در تصویر زیر ساختمان اداری بانک مسکن را مشاهده می‌کنید که در طراحی نمای آن از کامپوزیت و لوگوی این بانک استفاده شده است.

اصول طراحی نمای ساختمان

• قدم اول در طراحی نما این است که با ضوابط شهرداری به خوبی آشنا باشید تا در نهایت بتوانید مجوز اجرا و تائیدیه‌های لازم را گرفته و به مرحله اجرایی برسید.
• در قدم دوم باید به محل پروژه رفته و موقعیت بنا را به طور کامل بسنجید. برای مثال موقعیت جغرافیایی یک بنا تاثیر مستقیمی در طراحی نما یک ساختمان و انتخاب متریال‌ مورد مصرف برای اجرای آن دارد.
• در قدم سوم شما به عنوان یک مهندس طراح باید با کارفرما گفت و گویی داشته باشید و تا حدودی با سلیقه او آشنا شوید تا بدانید که طرح خود را در چه سبکی اجرا کنید.
• همچنین بهتر است در صورت آشنایی با قیمت روز متریال مورد مصرف و دستمزد اجرای آن، تخمین حدودی از هزینه طراحی و اجرای نما در اختیار کارفرما قرار دهید.

طراحی نما به سبک کلاسیک

یکی از نماهایی که امروزه نظرات بسیاری را به سمت خود جلب کرده است، طراحی به سبک کلاسیک است. از مهم‌ترین ویژگی‌های این سبک می‌توان به استفاده از ریزه کاری‌ها، جزئیات و المان‌های متعدد مثل ستون‌های بلند، پیش آمدگی‌ها، سردرهای با شکوه، قرنیزها و قوس‌های گرد و عریض اشاره کرد.

برای مثال نما رومی یکی از چندین طرح قابل اجرا در این سبک است که اکثر ویژگی‌های ذکر شده در بالا را دارد.

خوب است به این نکته نیز اشاره کنیم که برای اجرای نمای کلاسیک یا نمای رومی عموما از متریالی مثل سنگ استفاده می‌شود تا بتوان شکوه و زیبایی خاص این سبک نما را به هر بیننده‌ای القا کرد.

یکی از بهترین سنگ‌ها برای اجرای نما کلاسیک، سنگ تراورتن است، چرا که با توجه به کیفیت بالا و تخلخل مناسب این سنگ، بعد از شاسی کشی ساختمان به راحتی با ملات پشتش درگیری مناسبی ایجاد کرده و در هر آب و هوایی از خود مقاومت خوبی نشان می‌دهد.

بهترین نرم افزارهای طراحی نمای ساختمان

نرم‌ افزارهایی که برای طراحی معماری استفاده می‌شوند، معمولا قابلیت طراحی نما را هم دارند. با این حال، هر یک از این نرم‌ افزارها برای نوع خاصی از طراحی مناسب‌تر است. در ادامه، بهترین نرم‌ افزارها برای طراحی نما را معرفی می‌کنیم:

3ds Max

• مدل‌ سازی دقیق
• رندرینگ واقع‌ گرایانه
• ساخت انیمیشن
• مناسب برای پروژه‌های سنگین با کیفیت تصویری بالا

Revit

• ارائه نماهای سه‌ بعدی دقیق
• متریال‌های واقعی
• پیش‌ نمایش کامل بخش‌ها
• کاربرپسند، سریع، هماهنگ با 3ds Max و مناسب برای کل مراحل پروژه (BIM)

Rhino

• طراحی دو‌بعدی و سه‌ بعدی
• خطوط نربز (NURBS) و ویرایش کاملا منعطف
• دقت بالا و قابل توسعه با پلاگین‌ها

SketchUp

• طراحی سه‌ بعدی با رابط کاربری ساده
• شبیه‌ سازی نور و جزئیات
• ادغام با سرویس‌های گوگل
• دارای نسخه رایگان و افزونه‌های حرفه‌ای

Archicad

• مدل‌سازی سه‌ بعدی
• شبیه‌ سازی نور و متریال
• کاربری ساده اما حرفه‌ای
• مناسب پروژه‌های کوچک تا بزرگ

جمع بندی

طراحی نمای ساختمان امروزه یکی از مهم‌ترین عوامل در زیبایی، کاربرد و ارزش اقتصادی بنا به شمار می‌رود و نیازمند آشنایی با سبک‌های مختلف، متریال‌های مناسب و اصول اجرایی است. بسته به نوع کاربری ساختمان (مسکونی، تجاری، اداری یا ویلایی)، رویکرد طراحی متفاوت بوده و باید با ضوابط شهرداری و سلیقه کارفرما هماهنگ شود. از سبک‌های رایج نما می‌توان به کلاسیک، مدرن و مینیمال اشاره کرد که هر کدام ویژگی‌ها، متریال‌ و هزینه‌های مخصوص به خود را دارند. علاوه بر این استفاده از نرم‌افزارهای حرفه‌ای و ابزارهای هوش مصنوعی، فرآیند طراحی نما را ساده‌تر و دقیق‌تر کرده و امکان ارائه طرح‌های خلاقانه و واقع‌گرایانه را فراهم می‌کنند. در نهایت، موفقیت در طراحی نما وابسته به تلفیق درست سبک، مصالح، کاربری و بودجه پروژه است.